شب یلدا جشنی است که از دوره باستانی در حوزه تمدنی ایرانی در انقلاب زمستانی جشن گرفته میشود. این جشن در شبی بین آخرین روز ماه نهم (آذر) و اولین روز ماه دهم (دی) در تقویم فارسی برگزار میشود.
این جشن در ایران و مناطقی که فرهنگ ایرانی ریشه تاریخی دارد، از جمله جمهوری آذربایجان، عراق، افغانستان و تاجیکستان و بخش هایی از ترکیه جشن گرفته میشود. اعضای خانواده و دوستان در این مناسبت گرد هم میآیند تا طولانیترین و تاریکترین شب سال را گرامی بدارند.
گذشت زمان نتوانسته است این سنت باستانی را در میان خانوادههای ایرانی تضعیف کند، زیرا مردمان حوزه تمدنی ایرانی هنوز هم با برگزاری مهمانیهایی برای دورهم بودن و حافظ خوانی و شاهنامه خوانی، این جشن را گرامی میدارند.
در شب یلدا، خانواده داماد هدایایی مانند لباس، طلا، میوه، حلوا، هندوانه و آجیل به خانه عروس میفرستند.
مردم مناطق مختلف ایران سالهاست که عادت کردهاند میوههای تابستانی مانند هندوانه را در خانههای روستایی خود نگهداری کنند تا برای مهمانیهای شب یلدا آماده کنند.
حلوا، نوعی شیرینی که ریشه در ایران دارد و تقریباً به تمام کشورهای غرب آسیا گسترش یافته است، یکی دیگر از خوراکیهای ویژهای است که در شب یلدا خورده میشود.
بر اساس اسطورههای باستانی، شب یلدا شبی است که مردم این شب را به عنوان فرصتی برای تولد دوباره روشنایی و امید جشن میگیرند.
