در این همایش موضوع کشتارهای دسته جمعی و تبعیدهای هدفمند اقلیت قومی چرکس در روسیه تزاری، اتحاد جماهیر شوروی و دوره پس از آن ( فدراسیون روسیه) مورد بررسی قرار گرفته است.
سلجوق اولوتاش، نماینده جامعه چرکسها در ترکیه، خاطرنشان کرد که مقامات روسی مجسمهها و بناهای یادبودی را برای ژنرالهای روسی که خون مردم چرکس را در مناطق قفقاز شمالی، جایی که چرکسها بطور متراکم زندگی میکنند، ریختهاند، برپا کردهاند که این امر غرور ملی چرکسها را جریحهدار میکند.
اولوتاش گفت که مردم جمهوری آذربایجان نیز متحمل نسلکشی شدهاند، بنابراین مشکلات چرکسها در جمهوری آذربایجان به خوبی درک میشود. جمهوری آذربایجان صدای مردم مظلوم و استعمارزده است و از این نظر، باکو نقطه امید فراوان برای چرکسهایی است که در جستجوی عدالت تاریخی هستند.
برگزاری این همایش توسط باکو پس از آن صورت می گیرد که روابط جمهوری آذربایجان و روسیه طی دو ماه اخیر به دلیل رویکرد های غربگرایانه باکو و تصمیم به فروش نفت به اوکراین تیره شده است؛ از اینرو برخی از کارشناسان معتقدند در ادامه رویکرد ترکیه ، جمهوری آذربایجان نیز به دنبال استفاده ابزاری از اقلیت قومی چرکس ها علیه روسیه می باشد، اقلیت قومی که گزارشهایی مبنی بر نقض حقوق فرهنگی و زبانی آنها توسط روسیه وجود دارد.
این رویکرد باکو و آنکارا در شرایطی است که بخش بزرگی از چرکس ها در قرن نوزدهم پس از تبعید از روسیه تزاری به خاک عثمانی، دچار آسیمیلاسیون و اضمحلال زبانی و قومی تحت تاثیر سیاست های تک زبانی و پان ترکیسم دولتی شدند.
دولت عثمانی چرکسها را در مناطق مختلف پراکنده کرد و این امر، حفظ انسجام فرهنگی و اجتماعی آنها را دشوارتر نمود. دولت عثمانی و به ویژه جمهوری ترکیه، سیاستهایی را برای ترویج زبان، فرهنگ و هویت ترکی در میان چرکس ها در پیش گرفتند. این سیاستها با هدف ادغام و آسیمیله کردن این اقلیت قومی در جامعه ترکیه انجام میشد. نسلهای جوانتر چرکسها، به تدریج زبان مادری خود را فراموش کرده و زبان ترکی را جایگزین کردند.