انجمن ها و رسانه های تالشی از جمله سایت تالش مدیا خواستار کمک جامعه جهانی برای آزادی ظاهرالدین ابراهیمی اندیشمند تالشی از زندان سازمان امنیت جمهوری آذربایجان و جلوگیری از سلب حق حیات وی شدند.

بنوشته سایت تالش مدیا، نیروهای امنیتی جمهوری آذربایجان یک هفته پیش ظاهرالدین ابراهیمی فعال اجتماعی و دانشمند سرشناس تالشی را به جمهوری آذربایجان بردند.

 به نوشته این منبع، مقامات باکو درخواست ها برای حقوق فرهنگی تالش ها را که توسط ظاهرالدین ابراهیمی نیز بیان می شد، تاب نیاوردند و با هماهنگی با ساختارهای دولتی روسیه، وی را در 26 مارس 2025 در مسیر حرکت به محل کار ربودند. پس از یک هفته جستجو توسط خانواده وی، در اول آوریل به آنها گفته شد که ظاهرالدین ابراهیمی در حال حاضر در زندان سازمان امنیت دولتی جمهوری آذربایجان نگهداری می شود. با وجود این، نهادهای رسمی جمهوری آذربایجان هنوز دستگیری وی را تایید نکرده اند.

پیش از این ، بوریس تالشنسکی فعال تالشی در اروپا که از وی به عنوان رییس جمهور در تبعید تالش - مغان نام برده می شود، اعلام کرده بود ظاهرالدین ابراهیمی که تابعیت روسیه را نیز دارد، از روز 26 مارس ناپدید شده است و نهادهای ذیربط روسیه به درخواست ها درباره وضعیت وی پاسخ نمی دهند. تالشنسکی گفته بود: یا نیروهای امنیتی جمهوری آذربایجان او را ربوده و به باکو منتقل کرده اند یا مسکو او را برغم اینکه تابعیت روسیه را دارد، با زدو بندهای سیاسی، به حکومت علی اف فروخته است که هیچ کدام، برای روسیه سربلندی به بار نخواهد آورد. 

ظاهرالدین ابراهیمی از فعالان فرهنگی برجسته تالش است که ضمن ترویج مطالعات درباره فرهنگ و زبان قوم تالشی ، بارها از سیاست قومی دولت باکو برای از بین بردن فرهنگ تالشان انتقاد کرده و به این دلیل از سوی گروه های پان ترکیستی وابسته به باکو تهدید شده بود.

وی پیش تر گزارشگر رادیو تالشی ایران در روسیه بود و گزارش های وی از محبوبیت و اقبال فراوانی در میان تالشان برخوردار بوده است.

به دلیل سوابق باکو در ناپدیداری اجباری، ربایش فعالان فرهنگی تالش یا  استرداد آنها از دیگر کشورها به باکو از طریق دادن امتیازات سیاسی، و سپس شکنجه و قتل صحنه سازی شده آنها در زندان ، فعالان فرهنگی تالشی جمهوری آذربایجان درباره سرنوشت ظاهرالدین ابراهیمی نیز ابراز نگرانی کرده اند.  

این فعالان بیم دارند که ظاهرالدین ابراهیمی نیز به سرنوشت فخرالدین عباس زاده و نوروزعلی محمدوف و سایر فعالان فرهنگی تالش که در زندان های جمهوری آذربایجان تحت شکنجه های شدید و عدم مراقبت های درمانی  به شهادت رسیدند، دچار شود.

فخرالدین عباس زاده، از فعالان تالش در 7 سپتامبر 2018 در روسیه دستگیر و در قالب بده‌ بستان‌های سیاسی  تحویل باکو شد و در 9 نوامبر 2020 با بریده شدن رگ دستش توسط مأموران امنیتی در زندان به شهادت رسید ولی مقامات باکو مدعی شدند با مرگ طبیعی از دنیا رفته است. 

پیش تر، نوروزعلی محمدوف، سردبیر نشریه تعطیل شده صدای تالش در فوریه 2007 نیز در 17 اوت 2009 براثر شکنجه ها و شرایط نامساعد زندان باکو به شهادت رسیده بود.

بگفته بوریس تالشنسکی، فعال تالشی در اروپا «از سال 2007 حدود 65 زبان‌شناس و دانشمند تالش به زندان انداخته شده‌اند. در سال 2009 نوروزعلی محمداف و مدتی بعد دو فرزندش به قتل رسیدند. در سال 2012 هلال محمداف به 3 سال زندان محکوم شد . در 2018 فخرالدین عباس‌زاده بازداشت و در زندان به قتل رسید. در 2023 اصلان قربان، کنشگر اجتماعی تالش بازداشت شد».

پیش از این گزارشات متعددی از از ناپدیداری اجباری، ربایش یا سوء قصد از سوی باکو علیه منتقدان و مخالفان دولت در خارج از این کشور منتشر شده است که بخشی از آنها از اقلیت های قومی از جمله تالشان می باشند. 

پیش تر، در ماه مه 2017 افغان مختارلی، روزنامه نگار منتقد حکومت علی اف در تفلیس، پایتخت گرجستان ربوده، و به باکو منتقل و به شش سال حبس محکوم  شد، اما این روزنامه نگار بر اثر فشارهای شورای اروپا و دولت های اروپایی به باکو پس از مدتی آزاد شد. 

همچنین در مارس 2021 ، محمد میرزاعلی، بلاگر مهاجر در فرانسه با 21 ضربه چاقو بشدت مجروح شد اما وی از این سوء قصد جان سالم به در برد.

در اکتبر 2024 ودادی اسکندرلی، دادستان سابق و منتقد دولت ، با ضربات متعدد چاقو در محل اقامتش در پاریس به قتل رسید.

حاج طالع یوسف اف (حاج تقی) از مدافعان حرم که توسط روسیه دستگیر و به باکو تحویل داده شده بود، در اردیبهشت 1403 در زندان به شهادت رسید. 

همچنین روشن ولی‌اوغلو نوروز اوغلو رئیس مرکز غیر دولتی مبارزه با تروریسم و فساد که در سال ۲۰۲۳ توسط دادگاه جنایات سنگین باکو به ۶ سال محرومیت از آزادی محکوم شده بود، در زندان به طرز مشکوکی درگذشت . 

شایان ذکر است که تالشان با حدود دو میلیون نفر جمعیت بزرگترین اقلیت قومی در جمهوری آذربایجان هستند که بر اساس گزارش کمیته مشورتی کنوانسیون اروپایی چارچوب برای حمایت از اقلیت های ملی، بسیاری از حقوق فرهنگی، زبانی و مذهبی آنها توسط دولت باکو نقض می شود. 

به دلیل فعالیت انجمن های تالشی در روسیه، طی 35 سال پس از فروپاشی شوروی، این کشور در میان تالشان و دیگر اقلیت های قومی جمهوری آذربایجان دارای وجهه مثبت بود اما اقدامات اخیر مقامات امنیتی مسکو در بازداشت و استرداد فعالان فرهنگی تالش به باکو موجب تضعیف این وجهه شده و نفوذ روسیه و اعتماد عمومی به این کشور در جمهوری آذربایجان به نازل ترین حد خود رسیده است. 

کارشناسان حقوقی، اقدام روسیه در بازداشت و تحویل فعالان فرهنگی تالش به باکو را نقض فاحش تعهدات  حقوقی بین الملل می دانند، زیرا براساس قواعد حقوق بین الملل بشر، استرداد اشخاص حتی اگر مجرم باشند، در صورت وجود خطر علیه حق حیات آنها، ممنوع می باشد. 


https://irrcmr.com/post/447