حضور هماهنگ اقلیتهای دینی مسیحیان (اعم از ارامنه، آشوریان و کلدانیان)، کلیمیان و زرتشتیان در کنار عزاداریهای پرشور اقوام گوناگون ایرانی، از جمله آذری ها، کردها، لرها، عربها، بلوچها، ترکمنها، بختیاریها و غیره پیوندی ناگسستنی میان همه اقشار ملت با نظام جمهوری اسلامی ایران را آشکار ساخت؛ پیوندی که همگان را حول محور رهبر شهید گرد هم آورد.
شیوههای عزاداری در سراسر کشور، تنوعی خیرهکننده از آیینهای محلی و تاریخی را در چارچوب سوگ ملی به نمایش گذاشت: سینهزنی و نوحهخوانی اردبیلیها، تبریزیها و ارومیهایها؛ نوای «چَمَری» کرمانشاهیها؛ «یزله»های حماسی اعراب خوزستانی؛ پیادهروی و نوحهخوانی زاهدانیها و عزاداری سنتی ایرانشهریها در سیستان و بلوچستان؛ و دستههای «عزا و حماسه» در سمنان، کرمان، کاشان، یزد، اصفهان، شیراز و اراک.
در این میان، «نوحههای نشسته» مینابیها با قدمتی بیش از دویست ساله، امسال در سوگ رهبر شهید سوزناکتر از همیشه جلوه کرد؛ سینهزنی «بخشو»ی بوشهری، سینهزنی «واحد» بندرعباسیها و نیز عزاداری زنان و مردان لرِ ایرانزمین که به سبک محلی خود دستان خویش را حلقهوار میچرخاندند و در فراق امام شهید نوحه سر میدادند، همگی جلوهای از غنای فرهنگی در بستر یکپارچگی ملی بودند و ثابت کردند که تنوع قومی و مذهبی در ایران نهتنها مانعی برای وحدت نیست، بلکه عامل تقویت هویت و وحدت ملی این سرزمین است.
در این میان، باید به حضور پررنگ اقلیتهای دینی رسمی ایران اشاره کرد که با برگزاری مراسمهای ویژه، و با حضور در بخش رسمی مراسم بدرقه امام شهید، پیام وحدت ملی را به جهان مخابره کردند.
برنامهریزان این مراسم نیز با گشودن جایگاهی ویژه برای رهبران اقلیتهای کلیمی، مسیحی و زرتشتی در بخش رسمی مراسم، فرصتی برای جلوهگری جهانیِ این گروه از ایرانیان کمشمار از حیث جمعیت، اما عزیزداشتهشده به لحاظ دینی و فرهنگی فراهم آوردند.
کلیساهای ارمنی ایران و مسیحیان آشوری، با صدور پیامهای تسلیت، شهادت رهبر انقلاب اسلامی را «ضایعهای بزرگ در تاریخ ایران» توصیف کردند و بر همبستگی خود با مردم ایران در این ایام سوگواری تأکید ورزیدند. آنان ضمن اعلام وفاداری به جمهوری اسلامی، این شهادت را عاملی برای تحکیم «همبستگی ملی» دانستند و از همه شهروندان، فارغ از هر پیشینهای، برای شرکت در مراسم باشکوه تشییع دعوت به عمل آورده بودند.
«ضیاءاللهوردی»، رئیس انجمن آشوریان در ارومیه، با اشاره به نقش رهبر شهید در ترویج همزیستی و دیدارهای ایشان از منازل شهدای مسیحی، تأکید کرد که این مراسم تاریخی و حماسی «جهان را متحیر ساخت» و «سدی نفوذناپذیر در برابر تهدیدها و توطئههای تفرقهافکنانه دشمنان» خواهد بود. اسقف اعظم سرکیس داویدیان، رئیس کلیسای ارمنی در ایران، نیز برای رهبر جدید انقلاب اسلامی، آیتالله سیدمجتبی خامنهای، آرزوی سلامتی و موفقیت کرد.
یهودیان یا کلیمیان ایران که یکی از کهنترین جوامع ساکن ایرانزمین هستند نیز در مراسم بدرقه امام شهید حضوری متمایز در کنار سایر اقلیتهای دینی داشتند و وفاداری خویش را همچون قطرهای از دریای عظمت ایران به نمایش گذاشتند.
همایون سامهیح، نماینده کلیمیان در مجلس شورای اسلامی، ضمن صدور پیام تسلیت رسمی، بر تداوم سیاست تمایز میان «یهودیان» و «جنبش ضدبشری صهیونیسم»، سیاستی که از دوران امام خمینی(ره) تا رهبر شهید استمرار داشته، تأکید کرد. وی با اشاره به دستورالعملهای صادره در دوران رهبر شهید انقلاب اسلامی برای حفظ حقوق اقلیتهای دینی در نهادهای گوناگون، ابراز اطمینان کرد که «در دوران رهبری آیتالله مجتبی خامنهای، راه احترام، صلح و درک متقابل میان تمام ادیان و اقشار جامعه» در ایران تداوم خواهد یافت.
مراسم بدرقه و تشییع پیکر مطهر رهبر شهید، در بازهای ششروزه و در پنج شهر تهران، قم، نجف، کربلا و مشهد برگزار شد و با حضور حماسی و کمنظیر مردم، به بزرگترین رویداد تشییع و بدرقه در تاریخ جهان بدل گشت. منابع رسمی جمعیتی حداقل ۴۱ تا ۴۳ میلیون نفر را برای مجموع شرکتکنندگان در سه شهر مهم تهران و قم و مشهد تأیید کردهاند و شبکه «پرستیوی» این گردهمایی را «بزرگترین راهپیمایی تاریخ جهان» نامیده است.
مراسم وداع با پیکر مطهر رهبر شهید از روز شنبه، ۱۳ تیرماه، در مصلای بزرگ امام خمینی(ره) در تهران آغاز شد و به مدت دو روز، خیل عظیم جمعیت از استانهای گوناگون ایران، در کنار میهمانان خارجی، برای ادای احترام به پیکر شریف امام شهید حضور یافتند و همچون رودهایی خروشان به این اقیانوس جمعیت پیوستند؛ حضوری چند دهمیلیونی که بسیاری از ناظران سیاسی آن را «بزرگترین همهپرسی جهان» خواندند.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، پس از مشاهده این اظهار عشق و وفای ایرانیان به رهبر شهید انقلاب اسلامی، در شبکه «تروث سوشال»، اظهار شگفتی کرد.
مراسم بدرقه، تشییع و وداع با رهبر شهید انقلاب اسلامی پس از هفتاد دهه مجاهدت خستگیناپذیر و حماسی ایشان در راه آزادی، اعتلا، آبادانی و پیشرفتهای علمی و تمدنی ایران با حضور هماهنگ همه اقوام، مذاهب و اقلیتهای دینی ایران در کنار یکدیگر، و سرانجام با آرمیدن پیکر مطهر آن رهبر شهید در جوار مرقد مطهر ثامنالحجج، امام رضا (ع) در مشهد مقدس، مرکز معنوی ایرانزمین ، از آغاز دوران تمدنی جدید خبر میدهد.
