در ظاهر، شکل گیری این سنت در نیویورک، ناشی از واکنش به فاجعه در سال 1981 ، یعنی ترور چند دیپلمات ترکیه ای توسط سازمان تروریستی ارمنی موسوم به آسالا در خاک آمریکا بوده است که جامعه ترک تباران مهاجر در آمریکا در اعتراض به این حمله اقدام به راهپیمایی کردند.
اما، با گذشت زمان و از حدود دهه ۱۹۹۰ به بعد، این رویداد به تدریج چهره یک رویداد نژادپرستانه را به خود گرفت و از اعتراض به ترور، به رژه تحت عنوان "روز ترک" تغییر ماهیت داد و این رویداد حالا با هماهنگی نهادهای رسمی ترکیه و حمایت گسترده جامعه ترکتبار، به اصلیترین رویداد سالانه آنها در آمریکا تبدیل شده است.
این رژه نوعی ترویج نژادپرستی است و نمادهایی که در این رژه به نمایش درمی آیند، همگی بر نژادپرستی ترکی و ترکیب این نژادپرستی با رفتارهای نژادپرستان سفیدپوست آمریکایی تاکید دارند. اثری از فرهنگ بومی ترکها در این رژه نیست و از رنگ قرمز تند که نژادپرستان ترک پس از به قدرت رسیدن کمال آتاترک در ترکیه به عنوان رنگ پرچم و نماد ترک ها استفاده کردند، در این رژه بطور افراطی استفاده می شود.
سایه گرگ های خاکستری بر رژه روز ترک در نیویورک؛ ردپای نژادپرستی سازمانیافته
یکی از مهمترین انتقادات به این رژه، حضور و ترویج نمادهای مرتبط با «گرگهای خاکستری» (Grey Wolves) است. این سازمان یک گروه راستافراطی، نئوفاشیست و پانترکیست است که نقشی کلیدی در خشونتهای سیاسی ترکیه در دهه ۱۹۷۰ علیه اقلیتها (کردها، ارمنیها، یونانیها و علویان) داشته است و بسیاری از کشورها آن را یک سازمان تروریستی میدانند.
علامت دست «گرگهای خاکستری» که توسط تندروهای ترک در سراسر جهان استفاده میشود، در چنین رژههایی دیده شده است. نشریات غربی و بعضا ترکیه ای آن را معادل سلام نازی توصیف کردهاند و حتی در اروپا استفاده از آن ممنوع اعلام شده، اما در برخی رویدادهای آمریکا، این نماد به عنوان نشانه غرور نژادی ظاهر میشود. این علامت که به صورت گرفتن دست به شکل کله گرگ نشان داده می شود، نماد ایدئولوژی پانترکیسم است که بر برتری نژاد ترک و اتحاد همه اقوام ترک تبار زیر یک پرچم تأکید دارد و هر عنصر غیرترک (کُرد، ارمنی، یونانی، ایرانی و...) را دشمن تلقی میکند، شبیه ایده صهیونیسم که یهودیان را نژاد برتر می دانند.
تقابل رژه روز ترک در نیویورک با ارزش های فرهنگی و دینی ترکها
نبود اثری از ارزشها و فرهنگ بومی ترکها در این رژه، انتقادی کاملاً بهجا و عمیق است که از سوی منتقدان مطرح می شود. آنچه در این مراسم به رخ کشیده میشود، بیشتر «ملیگرایی سکولار و غربگرای کمالیستی» است تا فرهنگ غنی و ریشهدار مسلمانان آناتولی. این رویکرد خود بازتولید همان «نژادگرایی دولتی ترک » در ترکیه است که در دهه ۱۹۳۰ برای «ترکسازی» اجباری جمعیت و حذف هویت اقلیتهای قومی به کار گرفته شد. و وارد قانون اساسی ترکیه گردید.
هم راستایی «گرگهای خاکستری» با نژادپرستان سفیدپوست آمریکا
در رژه "روز ترک" در نیویورک، وقتی خیابانهای منهتن «دریایی از پرچمهای قرمز و سفید» میشود، این صحنه صرفاً جشن فرهنگ نیست، بلکه نمایشی از یک «ملتکیشی (Ethnonationalism) انحصاری» است که هویت را منحصراً در قالب «ترکبودن» تعریف میکند و از پذیرش تنوع قومی در درون خود امتناع میورزد. مستندات نشان میدهد که «گرگهای خاکستری» صرفاً یک گروه داخلی ترکیه نیست، بلکه یک جنبش بینالمللی نئوفاشیست است؛ گرگ های خاکستری در اروپا (به عنوان مثال، آلمان) بزرگترین سازمان راستافراطی را تشکیل میدهند و علیه اقلیتهای قومی فعالیت میکنند و لابیهای قدرتمندی در واشنگتن برای اعمال نفوذ بر سیاستمداران آمریکایی دارند؛ این لابیها با سیاستهای توسعهطلبانه دولت ترکیه گره خورده است. این ایدئولوژی مشترک بیگانههراسی، نژادپرستی و مخالفت با دیگران، زمینه را برای اتحاد تاکتیکی با جریانهای راست افراطی در آمریکا فراهم میکند.
ایدئولوژی پانترکیسم و تورانیسم مبتنی بر این است که ترکها نژادی «زرد» (ترکتبار آسیای میانه) هستند، نه «سفید» اروپایی. برغم این تعارض نژادی و ناتوانی در ادغام نژادی و جدا باقی ماندن جامعه ترک در آمریکا و اختلافشان در تعریف «دشمن نهایی» و «نژاد برتر» ، هر دو جریان در دشمنی با لیبرالیسم و کثرتگرایی اشتراک نظر دارند و از این رو، آنها بیشتر به عنوان «متحدان استراتژیک موقت» در مقابل دشمنان مشترک (ارمنیها و کردها) عمل میکنند.
رژه «روز ترک» در نیویورک رویدادی «دووجهی» است؛ در ظاهر تلاشی برای ابراز وجود یک جامعه مهاجر در آمریکا، اما در باطن، آینهای است که انعکاسی از یک بحران هویتی نژادپرستانه و اقتدارگرایانه می باشد.